Nieuws uit de werkvelden

In Dagblad Trouw (27 juni 2015) zet Sieneke Goorhuis vraagtekens bij de trend dat kinderen al op kleuterleeftijd lessen in taal en rekenen krijgen voorgeschoteld. Dat leren gaat weliswaar spelenderwijs, maar het zijn lesjes. 'De leerkracht bepaalt wat het kind moet léren. Dit staat haaks op hoe kinderen in de peuter- en kleuterleeftijd leren, namelijk vanuit het vrije spel.'

Volgens Goorhuis is het belangrijk om het verschil tussen spelen en spelend leren niet uit het oog te verliezen: 'Spelend leren kent een vooraf gesteld doel: dat wat de leerkracht het kind wil leren. Het kind is niet vanuit zichzelf actief, maar moet volgend handelen. Spelend leren op jonge leeftijd doodt de creativiteit bij kinderen en maakt kinderen minder sociaal.'

Lees meer...

Met de meeste jongeren in Nederland gaat het goed, maar er een aantal groepen worstelen met hardnekkige problemen. Het gaat daarbij onder andere om laagopgeleide jongeren. Dat concluderen de auteurs van Die jeugd van tegenwoordig, de trendstudie over opvoeden en opgroeien in Nederland die is verschenen bij het Nederlands Jeugdinstituut.

Volgens het rapport gaat het met het grootste deel van de Nederlandse jeugd beter dan vaak wordt gedacht. Zo scoren Nederlandse kinderen het best van alle kinderen uit rijke landen op welbevinden en gezondheid. maar er is wel sprake van een ongelijke verdeling. Zo ervaart gemiddeld 25 procent van de vmbo-leerlingen problemen, en maar 10 procent van de vwo-leerlingen.

Zijn er nu steeds meer of juist minder opvoed- en opgroeiproblemen vergeleken met vroeger? Voeden ouders hun kinderen slechter op? Of valt het allemaal reuze mee? In het debat over de Nederlandse jeugd doen allerlei verhalen en mythes de ronde, zo blijkt uit Die jeugd van tegenwoordig. De auteurs kozen daarom voor een caleidoscopische aanpak waarbij het maatschappelijk debat én feiten uit praktijk en onderzoek worden gepresenteerd.

Opvoeden en opgroeien
Vergeleken met 25 jaar geleden domineren er andere onderwerpen in het debat over opvoeden en opgroeien. Zo is er ongerustheid over onder andere loverboys, seksueel misbruik, pesten, radicalisering, (v)echtscheidingen en de rol van sociale media. Ook in de opvoeding is de teneur vergeleken met 25 jaar geleden anders: we zijn geneigd strenger in te grijpen en meer grenzen te stellen. Door de terugtredende overheid en de hogere eisen die aan opvoeden gesteld worden, neemt de druk op ouders toe. Het laat zich nog moeilijk voorspellen of hierdoor meer of juist minder problemen in de opvoeding ontstaan.

De aard van het debat is niet wezenlijk veranderd maar we worstelen wel met het vinden van het juiste evenwicht in onze reactie op het gedrag of de problemen die jong zijn met zich meebrengt. In de opvoeding is dat de balans tussen stimuleren en grenzen stellen, belonen en straffen. In het onderwijs tussen aandacht voor het 'gewone' en aandacht voor het 'speciale'. Bij het signaleren van problemen tussen 'ingrijpen' en 'non-interventie'. Volgens de auteurs is het de kunst om vanuit beleid en praktijk te reageren op grond van het complete verhaal en niet door onderzoeksresultaten voor een kleine groep te veralgemeniseren of juist het tegenovergestelde te doen: de problemen van een kleine groep te bagatelliseren omdat het met het overgrote deel van de jeugd goed gaat.

Bakker, K., E. de Wilde en H. Kooijman, Die jeugd van tegenwoordig. Over opvoeden en opgroeien in Nederland, prijs: 12,50 euro, bestellen via www.nji.nl/publicaties.

Lees ook het artikel in Trouw: Alle onderbuikgevoelens ten spijt gaat het goed met de jeugd.
 

Lees meer...

In de Vlaamse stad Gent veranderen ook deze zomer weer diverse straten in 'leefstraten'. De auto's gaan er uit en worden vervangen door kunstgras, jeu-de-boulesbanen, picknicktafels en vooral veel speelruimte voor kinderen. Leefstraten worden aangewezen en ingericht in nauw overleg met de bewoners. Het project is een initiatief van Lab van Troje. Doel is de leefstraat al experimenterend in Gent en ver daar buiten tot een succes te maken.

Volg hier de ontwikkelingen van Leefstraat Gent op de speciale facebook-pagina.
En bekijk hier het crowdfunding project Leefstraat van Lab van Troje.


 

Lees meer...

De ontwikkeling van groene schoolpleinen heeft in korte tijd een grote vlucht genomen. Alhoewel leerkrachten in de praktijk de meerwaarde van groene schoolpleinen ervaren, ontbreekt het hun vaak aan handvatten om deze ervaringen te vertalen in concrete leeropbrengsten. Basisschoolteams beschikken veelal niet over de juiste kennis en expertise om een integraal gebruik van het plein te realiseren in de dagelijkse onderwijspraktijk.

Het project De ‘leer’kracht van groene schoolpleinen’, uitgevoerd door de Hogeschool Leiden, Vrije Universiteit Amsterdam, Veldwerk Nederland en anderen, heeft tot doel de opbrengsten van groene schoolpleinen voor het onderwijsleerproces te concretiseren en te beschrijven, waarbij de focus ligt op opbrengsten in het kader van: aandacht en concentratie, spel en beweging, en aspecten van de sociale en emotionele ontwikkeling van kinderen. Verder beoogt het project basisschoolteams te ondersteunen naar een integraal gebruik van groene schoolpleinen in het onderwijsleerproces.

In het onderzoek wordt nagegaan hoe schoolteams een groen schoolplein structureel kunnen gebruiken als onderwijsleeromgeving en welke expertise bij leerkrachten (in opleiding) daarbij nodig is. Beide doelen zijn uitgewerkt in twee parallel lopende onderzoekstrajecten.

Een eerste rapportage, die in 2015 is verschenen, heeft betrekking op het onderzoekstraject naar de opbrengsten van groene schoolpleinen voor het onderwijsleerproces. Het betreft een voormeting gericht op de ervaringen van kinderen met schoolpleinen. Daarbij wordt ingegaan op de wijze waarop zij het plein gebruiken en waarderen.

Het rapport is hier te downloaden (pdf).

Janke Wesselius, Jolanda Maas en Dieuwke Hovinga: De ‘leer’kracht van schoolpleinen. Hoe leerlingen uit
groep 4, 5 en 6 het schoolplein ervaren, gebruiken en waarderen. Deel 1 in de reeks ‘De ‘leer’ kracht van groene schoolpleinen. Het gebruik van de groene buitenruimte in het onderwijsleerproces.’
Leiden, 2015

 

Lees meer...

Een kwart van de ouders is niet tevreden over de speelruimte in hun buurt en bijna een derde van de kinderen vindt de speelruimte in hun woonomgeving saai. Desondanks is buitenspelen onverminderd populair bij kinderen. Zo speelt 70% van de Nederlandse kinderen in de leeftijd van 6 tot 10 dagelijks buiten. Dat blijkt uit een onderzoek onder 526 moeders en hun kinderen, in opdracht van Robinson’s Fruit Shoot. De onderzoeksresultaten werden gepresenteerd op de Buitenspeeldag.
Lees hier een persbericht over het onderzoek.

Lees meer...

Digitalisering is de belangrijkste reden waarom kinderen niet of onvoldoende buitenspelen. Dat vinden bijna alle Scouting-ouders, blijkens onderzoek in opdracht van Scouting. Uit het onderzoek blijkt ook dat de ouders van mening zijn dat Scouting een belangrijke bijdrage levert aan buitenspel.

Vrijwel alle Scouting-ouders (98,3%) vinden het belangrijk dat hun kinderen buitenspelen. Volgens 94% van de ouders zijn computers, tablets, mobieltjes en televisie de belangrijkste concurrenten zijn van buitenspel. Overigens probeert Scouting juist van technologische ontwikkelingen gebruik te maken, door ze te integreren in het Scoutingprogramma. Bijvoorbeeld door speurtochten met GPS te organiseren.

Een derde van de ouders is van mening dat er een  tekort is aan echt uitdagende buitenruimte. Ook dat kan een reden zijn waarom kinderen liever binnen blijven.

Kijk hier voor meer info over het onderzoek van Scouting.


 

Lees meer...

Speels Leren is een initiatief van pedagogen en wetenschappers in de kinderopvang en de basisschool. Zij willen kinderen alle kans geven om in vrijheid te spelen en te leren. Rondom dat thema onderzoeken zij wetenschappelijke hypotheses, waarvan zij ook de praktijkwaarde toetsen middels praktijkonderzoek.

Speels leren gaat over het spelen en leren van kinderen in de kinderopvang en op school. Het gaat over het speels leren van opvoeders die hun pedagogisch handelen en inzichten verder willen ontwikkelen. En het gaat over stafpedagogen en pedagogisch leidinggevenden die de opvoeders het vertrouwen en de ruimte geven om hun professionaliteit verder te ontwikkelen door binnen de kaders van het beleid te experimenteren en speels te leren.

Lees meer over dit initiatief op www.speelsleren.nl.

Lees meer...